zondag 14 maart 2010

Welcome to Egyptian traffic

Zoals in mijn vorige posts al duidelijk werd, is planning niet echt een van de meest ontwikkelde eigenschappen van een Egyptenaar. Een van de belangrijkste excuses die ze hier zelf voor geven is het verkeer. Op een bepaalde manier snap ik dat wel, want daar valt inderdaad niet op te rekenen hier. Er werd me laatst verteld dat de capaciteit van de infrastructuur in Cairo een miljoen auto’s is, maar dat er zo’n 7 miljoen auto’s rondrijden. Op straat ziet het er dan uit als file op elke weg, elke brug en elk plein. Nog specifieker: toeterende auto’s, schreeuwend mini- en microbus personeel, constante botsinkjes en ambulances met sirene (die er niet langs gelaten worden), waartussen brommertjes en af en toe een levensmoeie fietser proberen door te crossen en waar voetgangers levend de andere kant van de weg proberen te bereiken. Dit betekent dat van mijn huis naar mijn werk de reistijd 20 minuten tot 1,5 uur is met de auto, en 30 tot 50 minuten met het openbaar vervoer (“depending on traffic”).

Als er geen file staat is oversteken is een beetje een adrenaline sport. De Lonely Planet zegt: “Road rules are something that the average Cairene has heard of, but only in jokes. Our advice is to position yourself so that one or more locals form a buffer between you and oncoming traffic, and then cross when they do – they usually don’t mind being used as human shields. Basically, you have to trust the cars will avoid you – never, ever hesitate once you’ve stepped off the sidewalk, and cross as if you own the road. But do it fast!”. Ok... Je zou ook kunnen zeggen: steek gewoon bij een zebrapad over, maar naast het feit dat die er niet veel zijn, worden ze ook niet gerespecteerd door de autobestuurders. Daarom staat op het zebrapad-bordje ook niet een wandelend, maar rennend mannetje. Briljant! Only in Egypt! :P Zelf steek ik ‘laan-per-laan’ over, terwijl ik de hele tijd naar de aankomende auto’s kijk (want ze houden zich in Egypte niet aan de lanen). Op gegeven moment wen je eraan en steek je zelfs al bellend of pratend over.

Als ik naar mijn werk moet, moet ik eerst een zogenaamde minibus pakken... Een fenomeen op zich. Minibusjes hebben een kwart van de grootte van een gemiddelde bus in Nederland, maar ze vervoeren meestal net zoveel mensen. Het personeel bestaat uit een chauffeur en een ‘deurman’ die meestal half uit de open deur hangt aan de zijkant van het busje. Als het druk is (en dat is het hier bijna altijd), hangen jonge, mannelijke passagiers aan de buitenkant van de minibus om zo toch mee te reizen. Als je een minibus wil nemen, gebruik het volgende 7-stappenplan ;).
Stap 1: Ga aan de kant van de weg staan en wacht tot er een minibus aan komt.
Stap 2: Maak een handsignaal dat aangeeft waar je heen wil (elke wijk heeft zijn eigen handsignaal). In mijn geval is dat de wijk Dokki (spreek uit: Dò-ie) en maak ik een handsignaal dat lijkt alsof ik een hamer in m'n hand heb en ergens op sla.
Stap 3: Als de deurman “yallah!” roept (dat iets als “gaan” of “kom op” betekent) of het zelfde handsignaal terug maakt, loop je snel (soms moet je rennen) naar het minibusje toe (al overig verkeer ontwijkend) en spring je hierin terwijl deze (rustig) doorrijdt. Stoppen voor je doen de minibusjes dus vrijwel nooit, maar bij vrouwen of grotere groepen remmen ze wel flink af.
Stap 4: Omdat het meestal overvol is in de minibus, moet je waarschijnlijk staan. Je geeft je bagage aan een zittende mede-passagier (een man) en probeert je ergens vast te houden terwijl je met je hoofd scheef staat, omdat het dak te laag is om rechtop te staan. Als je kan zitten: kies een stoel aan de ‘gang-kant’, want als je net zo lang bent als ik, pas je niet eens half op de stoel.
Stap 5: Als je dicht in de buurt van je bestemming bent (dit moet je weten), pers je jezelf een weg richting de deur en vraag je je bagage terug aan de mede-passagier aan wie je deze gegeven hebt (en bedankt hem natuurlijk vriendelijk: “Shokran”).
Stap 6: Betaal de deurman lieft gepast 75 piasters (ongeveer 10 eurocent) en anders nooit met meer dan 5 pond, want wisselgeld is goud waard hier, dus meestal zeggen ze dat ze geen wisselgeld hebben. Ik heb al meegemaakt dat de deurman en een passagier gingen vechten, omdat de passagier met 10 pond wilde betalen en de deurman dit niet wilde accepteren... Als het druk is in de minibus met mensen die willen uitstappen, dan moet je je geld via je mede-passagiers doorgeven naar de deurman en krijg je je wisselgeld ook weer zo terug.
Stap 7: Stap uit de minibus op de plaats van je bestemming. Let erop dat de minibus ook hier rustig doorrijdt en dat je midden op een drukke weg uitstapt. Als je de stoep bereikt, heb je alles overleefd! Gefeliciteerd! :)

Gemiddeld straatbeeld in Cairo by day & night. Merk op dat de stoplichten niet aan staan: er is maar een kruispunt in Cairo waar de stoplichten wel werken, maar ze worden hier bestuurd door de politie. Verder zie je en bordje waarop staat dat het verboden is om te toeteren, maar dat maakt niet heel veel uit.

Je moet toegeven dat ze innovatief zijn in Egypte, want wat doe je als je auto stuk is en je geen sleepkabel hebt? Precies, je doet een autoband tussen jouw auto en een andere auto en zorgt dat je geduwd wordt! Geniaal!

Na de minibus ben ik nog niet op mijn werk en moet ik de metro nog nemen. De metro lijkt op een metro in elke grote stad, maar de mensen hier maken het toch een interessante plek. Normaal gesproken verwacht je namelijk dat je mensen eerst laat uitstappen uit de metro, voordat je instapt (zo ontstaat er in de metro namelijk ruimte en past iedereen makkelijk). Niet in Cairo... De procedure hier is dat als de metro eraan komt en aan het afremmen is je de metro aanraakt (weet niet waarom) en een positie voor de deur kiest. Als de deur open gaat pers je jezelf naar binnen alsof de wereld achter je aan het vergaan is (terwijl de volgende metro maximaal 5 minuten later komt). Mensen die de metro uit willen persen zich de metro uit alsof ze denken dat de metro gaat ontploffen. De combinatie is natuurlijk chaos (maar wel grappig). En er is wel een vorm van beleefdheid hier, want bejaarden en mensen met kinderen worden door de anderen naar voren geduwd (hoewel wat hardhandig soms) en mannen laten vrouwen op de bankjes zitten als het druk is. Er zijn trouwens wel regels dat je bij een deur alleen mag instappen en bij een andere deur alleen mag uitstappen (staat supergroot op de deur, wordt omgeroepen en er zijn bordjes die dit aangeven), maar daar houdt niemand zich aan. Regels zijn er namelijk om te breken en dat is in Egypte zo’n beetje de enige regel die nooit gebroken wordt. Voorbeeld: in het verkeer zijn riksja’s vrij recent verboden in Egypte. Toen die regel werd ingevoerd werden er nog nooit zoveel riksja’s verkocht en rijden er in sommige wijken bijna alleen nog maar riksja’s. Er staan hoge boetes op het breken van wetten en regels, maar het probleem is dat de politie alles gewoon negeert (behalve dan bijvoorbeeld het openbaar drinken van alcohol ofzo). Ik begin hier al flink aan te wennen, dus ik hoop dat ik weer snel terug kan wennen aan de Nederlandse orde en structuur als ik weer terug ben!

In- en uitstapregels voor de metro... voor de sier. ;)